Limited Şirketin Anonim Şirkete Dönüşmesi Halinde Ortaya Çıkan Yükümlülükler

Limited Şirketin Anonim Şirkete Dönüşmesi Halinde Ortaya Çıkan Yükümlülükler

Konu:  Limited Şirketin Anonim Şirkete Dönüşmesi Halinde Ortaya Çıkan Yükümlülükler

Türk Ticaret Kanunu şirketlere, geniş bir tür değiştirme özgürlüğü sağlamaktadır. Kanunun izin verdiği tür değişim halleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir;

Tabloda belirtilenlerin yanı sıra özel durumlarda söz konusudur. Şöyle ki; bir kolektif şirket bir komandit şirkete, kolektif şirkete bir komanditerin girmesi veya bir ortağın komanditer olması halinde dönüşebilir.

Ortaksal konumun devamı ilkesi bağlamında, payların ve hakların korunması gerekir. Dolayısıyla tür değiştirmede ortakların şirket payları ve hakları korunur. Oydan yoksun paylar için sahiplerine eşit değerde paylar veya oy hakkını haiz paylar verilir. Burada iki ilke söz konusudur; (1) tür değiştirmede mevcut katılma hakkı yani ortaksal konum ve (2) ortaklık hakları korunmalıdır. Tür değiştirme bahane edilerek hiçbir ortak şirketten çıkarılamaz ve hiçbir ortağın hakları zedelenemez, azaltılamaz ve sınırlandırılamaz. Bununla birlikte imtiyazlı payların karşılığında aynı değerde paylar verilir veya uygun bir tazminat ödenir. İntifa senetleri karşılığında aynı değerde haklar verilir veya tür değiştirme planının düzenlendiği tarihte gerçek değeri ödenir.

Tür değiştirmede, yeni türün kuruluşuna ilişkin hükümler uygulanır; ancak, sermaye şirketlerinde ortakların asgari sayısına ve ayni sermaye konulmasına ilişkin hükümler uygulanmaz ve böylelikle tür değiştirenlere kolaylık sağlanır. Bilanço günüyle tür değiştirme raporunun düzenlendiği tarih arasında altı aydan fazla zaman geçmişse veya son bilançonun çıkarıldığı tarihten itibaren şirketin malvarlığında önemli değişiklikler meydana gelmişse ara bilanço çıkarılır.

Aşağıdaki hükümler saklı olmak kaydı ile ara bilançoya yıllık bilançoya ilişkin hüküm ve ilkeler uygulanır. Ara bilanço için;

a)Fiziki envanter çıkarılması gerekli değildir;

b)Son bilançoda kabul edilen değerlemeler, sadece ticari defterdeki hareketler ölçüsünde değiştirilir; amortismanlar, değer düzeltmeleri ve karşılıklar ile ticari defterden anlaşılmayan işletme için önemli değer değişiklikleri de dikkate alınır.

Mevzuattan Kaynaklanan Yükümlülükler

Türk Ticaret Kanuna göre, bir şirket hukuki şeklini değiştirebilir ve yeni türe dönüştürülen şirket eskisinin devamıdır.

Ayrıca Kurumlar Vergisi Kanunu 19. maddesinde (1) Bu kanunun uygulanmasında aşağıdaki şartlar dahilinde gerçekleşen birleşmeler devir hükmündedir:
a) Birleşme sonucunda infisah eden kurum ile birleşilen kurumun kanuni veya iş merkezlerinin Türkiye’de bulunması.

b) Münfesih kurumun devir tarihindeki bilanço değerlerinin, birleşilen kurum tarafından bir bütün halinde devralınması ve aynen bilançosuna geçirilmesi.

(2) Kurumların yukarıdaki şartlar dâhilinde tür değiştirmeleri de devir hükmündedir…”
Hükmüne yer verilmiştir.

Aynı kanunun geçici 5. maddesinde ise “(1) Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin bu madde kapsamında 31.12.2009 tarihine kadar yapılan birleşmelerinde;

a) Birleşilen kurum tarafından münfesih kurumun birleşme tarihindeki sabit kıymetlerinin rayiç bedelle, diğer kıymetlerin ise 213 sayılı Vergi Usul Kanununun değerleme hükümlerine göre değerlendirmek suretiyle bir bütün halinde devralınması ve bilançosuna kaydedilmesi,

b) Birleşmeden doğan kazançların tamamının birleşme tarihi itibariyle birleşilen şirketin sermayesine eklenmesi,

(2) Birleşme nedeniyle infisah eden kurumun, birleşme tarihinde sona eren hesap döneminde elde ettiği kazançları ile birleşen kurumun birleşme işleminin gerçekleştiği hesap dönemi dahil olmak üzere, üç hesap döneminde elde ettiği kazançlara on birinci fıkraya göre belirlenen indirimli kurumlar vergisi uygulanır.

Sonuç olarak, her ne kadar Türk Ticaret Kanunun 180. maddesinde yeni türe dönüştürülen şirketin eskinin devamı olduğu belirtilmişse de şirket tarafından yapılacak olan tür değişikliği işlemi Kurumlar Vergisi Kanununun 19. maddesi kapsamında “devir” olarak değerlendirilmektedir. Zikredilen kanunun geçici 5. maddesi uyarınca yararlanılan indirimli kurumlar vergisi uygulamasının sona erdiği yılı izleyen üçüncü yılın sonuna kadar devir işleminin gerçekleştirilmesi durumunda, birleşmeden doğan kazançlara uygulanan istisna ya da indirimli oran uygulaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilemeyen vergiler gecikme faizi ile birlikte yeni şirketten tahsil edilecektir.

Bilgilerinize.
Saygılarımızla.